วงจรที่ 2 คืออะไร?

รายละเอียด

หมายเหตุ บทความนี้จะกล่าวโดยเน้นเฉพาะอาคารประเภทที่อยู่อาศัยเท่านั้น

  จากมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ.2564 “ข้อ 3.4 ตัวนำประธาน (Service Conductor) ตัวนำประธานต้องมีขนาดเพียงพอที่จะรับโหลดทั้งหมดได้ และตัวนำประธานที่จ่ายไฟฟ้าให้กับอาคารหลังหนึ่งๆ หรือผู้ใช้ไฟฟ้ารายหนึ่งต้องมีชุดเดียว” ยกเว้น ยอมให้มีตัวนำประธานมากกว่า 1 ชุดได้ โดยมีข้อกำหนดดังต่อไปนี้

1. สำหรับเครื่องสูบน้ำดับเพลิง ซึ่งต้องการแยกระบบประธาน
2. สำหรับระบบไฟฟ้าฉุกเฉินและระบบไฟฟ้าสำรอง
3. ผู้ใช้ไฟฟ้าที่มีอาคารมากกว่า 1 หลัง อยู่ในบริเวณเดียวกันและจำเป็นต้องใช้ตัวนำประธานแยกกัน ภายใต้เงื่อนไข
4. เป็นอาคารที่รับไฟจากหม้อแปลงไฟฟ้ามากกว่า 1 ลูก หรือที่การไฟฟ้ากำหนดให้ต้องจ่ายไฟฟ้ามากกว่า 1 แหล่งจ่าย
5. เมื่อต้องการตัวนำประธานที่ระดับแรงดันต่างกัน
6. เป็นอาคารชุด อาคารสูง หรืออาคารขนาดใหญ่เป็นพิเศษ ที่จำเป็นต้องใช้ตัวนำประธานมากกว่า 1 ชุด โดยจะต้องได้รับความเห็นชอบจากการไฟฟ้าฯ ก่อน
7. ระบบจ่ายไฟให้รถยนต์ไฟฟ้า EV - Charger หรือที่การไฟฟ้ากำหนดให้ต้องจ่ายไฟฟ้ามากกว่า 1 แหล่งจ่าย

  จากข้อยกเว้นที่ 7 นี้ ทำให้สามารถสรุปได้ว่า มาตรฐานได้อนุโลมให้ในอาคาร 1 หลัง สามารถมีตัวนำประธานได้มากกว่า 1 ชุด หรือเรียกวา “สายเมนวงจรที่ 2 สำหรับ EV Charger” ซึ่งเป็นรูปแบบทางเลือก กฟน. และ กฟภ. กำหนดให้ผู้ใช้ไฟฟ้า สามารถขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ โดยติดตั้งเป็นสายเมนวงจรที่ 2 ได้

  ปัจจุบัน กฟภ. ได้เปลี่ยนนโยบายใหม่ จากเดิมสามารถขอมิเตอร์แยกสำหรับ EV Charger โดยเฉพาะ เปลี่ยนมาเป็นสามารถขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ โดยติดตั้งสายเมนวงจรที่ 2 เหมือน กฟน. แต่จะมีรายละเอียดมาตรฐานการติดตั้งต่างกันเล็กน้อย ซึ่งจะกล่าวต่อไปในบทความนี้

รูปภาพมาตรฐานการติดตั้งสายเมนวงจรที่สอง สำหรับ EV Charger โดย การไฟฟ้านครหลวง

ข้อกำหนดและมาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

ข้อกำหนด กฟน.

1. เพื่อเป็นการส่งเสริมการใช้รถยนต์ไฟฟ้า (EV) จึงอนุโลมให้ผู้ใช้ไฟฟ้าเดิมที่มีการขอติดตั้ง EV Charger เพิ่มจากโหลดการใช้ไฟฟ้าเดิมและมีการขอเพิ่มขนาดมิเตอร์ สามารถติดตั้งสายเมนวงจรที่สองสำหรับ EV Charger โดยเฉพาะได้
2. พิกัดกระแสไฟฟ้าของ Main CB รวมทั้งสองวงจรต้องไม่เกินพิกัดสูงสุด ของเครื่องป้องกันกระแสเกินตามขนาดมิเตอร์ที่ระบุในตารางที่ 3-4 ของมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย เช่น มิเตอร์ที่ขอเพิ่มขนาดเป็น 30(100) A ค่าพิกัดกระแสของ Main CB รวมทั้งสองวงจรต้องไม่เกิน 100A
3. ผู้ขอใช้ไฟฟ้าต้องมีการติดตั้งป้ายถาวรบริเวณ Main CB ของทั้งสองวงจรเมน เพื่อระบุตำแหน่งของ Main CB ของอีกวงจรเมนหนึ่ง
4. ห้ามต่อสายเฟสหรือสายนิวทรัลข้ามระหว่าง 2 วงจรในส่วนของผู้ใช้ไฟฟ้า

ข้อกำหนด กฟภ.

1. พิกัดกระแสรวมของเมนเซอร์กิตเบรกเกอร์ทั้งสองวงจร (สายเมนเดิมกับสายเมนวงจรที่ 2) ต้องไม่เกินพิกัดกระแสปรับตั้งสูงสุดของเซอร์กิตเบรกเกอร์ตามขนาดมิเตอร์ ตามที่ระบุไว้ในแบบมาตฐานการประกอบ เลขที่ 0502 เช่น กรณีมิเตอร์ 30(100) แอมแปร์ พิกัดกระแสรวมของเมนเซอร์กิตเบรกเกอร์ทั้งสองวงจรต้องไม่เกิน 100 แอมแปร์
2. พิกัดกระแสของสายเมนแต่ละวงจรต้องไม่น้อยกว่าพิกัดกระแสของเมนเซอร์กิตเบรกเกอร์แต่ละวงจร

  จากข้อกำหนดของทั้ง กฟน. และ กฟภ. จะมีลักษณะคล้ายกันคือ พิกัดกระแสไฟฟ้าของ Main CB รวมทั้งสองวงจรต้องไม่เกินพิกัดสูง ของเครื่องป้องกันกระแสเกินตามขนาดมิเตอร์

ตารางที่ 3-4 พิกัดสูงสุดของเครื่องป้องกันกระแสเกินและโหลดสูงสุดตามขนาดเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้า (สำหรับการไฟฟ้านครหลวง) - มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 (วสท.)

ตารางที่ 3-5 ขนาดของเครื่องวัดหน่วยไฟฟ้าแรงต่ำ ขนาดสายไฟฟ้า เซฟตี้สวิตซ์ คัตเอาต์และคาร์ทริดจ์ฟิวสำหรับตัวนำประธาน (สำหรับการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค) - มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 (วสท.) *ตัดมาเฉพาะบางส่วนเท่านั้น

ยกตัวอย่างการออกแบบตามข้อกำหนด  หากบ้านที่อยู่อาศัยมีขนาดมิเตอร์เดิมเป็นขนาด 15(45) พื้นที่ กฟน. มีขนาดเบรกเกอร์เดิม 50A ต้องการขอเพิ่มขนาดมิเตอร์เป็น 30(100) (ขนาดเบรกเกอร์สูงสุดไม่เกิน 100A) เพราะฉะนั้นสามารถติดตั้งเบรกเกอร์วงจรที่ 2 ได้สูงสุด 50A โดยสามารถติดตั้งวงจรที่ 2 ได้ทั้งระบบ 1 เฟส และ 3 เฟส

มาตรฐานที่เกี่ยวข้อง

• มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศไทย พ.ศ. 2564 (วสท.)
  ➡️ มาตรฐานหลักในการออกแบบระบบไฟฟ้าในประเทศไทย
• มาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้า สำหรับบริภัณฑ์จ่ายไฟยานยนต์ไฟฟ้า เพื่อการอัดประจุไฟฟ้า สำหรับประเภทบ้านอยู่อาศัย อาคารชุด อาคารสำนักงาน และลักษณะที่คล้ายกัน (การไฟฟ้านครหลวง การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค และสำนักงานคณะกรรมการกำกับกิจการพลังงาน) พ.ศ. 2563
  ➡️ มาตรฐานในการออกแบบและติดตั้งตู้ชาร์จรถยนต์ไฟฟ้าโดยเฉพาะ หากการติดตั้งที่นอกเหนือไปจากมาตรฐานฉบับนี้ ให้ยึดถือแนวทางตามมาตรฐานการติดตั้งทางไฟฟ้าสำหรับประเทศ (มาตรฐาน วสท.) ในข้อที่ 1
• การติดตั้งสายเมนวงจรที่ 2 (1-มิเตอร์ 2-สายเมน) สำหรับบ้านอยู่อาศัยหรือกิจการขนาดเล็กที่ติดตั้งเครื่องอัดประจุยานยนต์ไฟฟ้า (EV CHARGER) (การไฟฟ้าส่วนภูมิภาค)
  ➡️ ข้อกำหนดของ กฟภ. ในการติดตั้งวงจรที่ 2 มีภาพสเก็ตซ์ทั้งรูปแบบเดินสายในอากาศ เดินสายร้อยท่อเกาะผนัง และเดินสายร้อยท่อฝังดิน

• มาตรฐานการติดตั้งสายเมนวงจรที่สองสำหรับผู้ใช้ไฟฟ้าที่ติดตั้ง EV CHARGER (การไฟฟ้านภครหลวง)
  ➡️ มาตรฐานของ กฟน. ในการติดตั้งวงจรที่ 2 มีภาพหลายรูปแบบทั้ง สายอากาศ ร้อยท่อเกาะผนัง ร้อยท่อฝังดิน รวมถึง single line diagram และรูปแบบป้ายกำกับ

กรณีสายเมนเป็นสายอากาศ

กรณีสายเมนเดิมเป็นสายใต้ดิน

กรณีสายเมนเดิมเป็นสายใต้ดิน (แบบสวิตซ์ตัดตอน)

ขั้นตอนการติดตั้ง

1. ส่งภาพหน้างานคร่าวๆ พร้อมแจ้งขนาดเครื่องวัดเดิม ให้กับทีม auintech แต่หากหน้างานมีความซับซ้อน จะมีการส่งทีมช่างหรือทีมวิศวกรเข้าสำรวจหน้างานอีกครั้ง
2. ประเมินราคาพร้อมส่ง Package การติดตั้งให้พิจารณา
3. นัดวันเข้าติดตั้ง พร้อมกับทางบริษัทจะขอเอกสารเพื่อทำการดำเนินการประสานงานขอเพิ่มขนาดเครื่องวัดกับการไฟฟ้า (กรณีต้องขอเพิ่มขนาดเครื่องวัด)
4. เข้าติดตั้งวงจรที่ 2 ซึ่งใช้เวลาในการติดตั้งโดยประมาณ 3-4 ชั่วโมง แล้วแต่ความยากง่ายของบ้านหลังนั้น ๆ
5. นัดการไฟฟ้าเข้าตรวจงานติดตั้ง (กรณีขอเพิ่มขนาดเครื่องวัด) หากตรวจผ่านจะต้องรอการไฟฟ้าเข้าเปลี่ยนมิเตอร์อีกครั้ง ซึ่งใช้ระยะเวลาประมาณ 7-21 วัน แล้วแต่ขนาดมิเตอร์และแล้วแต่เขตพื้นที่การไฟฟ้า แต่หากบ้านที่เดินจากวงจรเดิม จะไม่มีขั้นตอนนี้

การติดตั้งจากวงจรเดิม และแยกเป็น 2 วงจร แตกต่างกันอย่างไร?

คำถามเพิ่มเติม

❓ สรุปแล้ว วงจรที่ 2 จำเป็นมั้ย

วงจรที่ 2 ไม่ได้มีความจำเป็นสำหรับบ้านทุกหลัง แต่วงจรที่ 2 เป็นทางเลือกที่ช่วยให้ บ้านที่มีมิเตอร์เดิมขนาดเล็ก (เช่น 15/45A) สามารถติดตั้ง EV Charger ที่ต้องการโหลดสูง หรือต้องการเปลี่ยนเป็นระบบ 3 เฟส ได้ทันที โดยไม่ต้องแก้ไขระบบไฟฟ้าภายในบ้านเดิมทั้งหมด ซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายและเวลาในการปรับปรุงระบบ

โดยพิจารณาจากข้อดีข้อเสียตามตารางด้านบน หากเทียบในเรื่องของความสะดวกและค่าใช้จ่าย การติดตั้งวงจรที่ 2 จะง่ายสำหรับบ้านที่ระบบไฟเดิมมีขนาดเล็ก ในขณะเดียวกันอาจจะมีความยากสำหรับบ้านที่เป็นโครงการฝังดินด้วยเช่นกัน แต่สำหรับบ้านที่มิเตอร์เดิมมีขนาดตั้งแต่ 30(100)A 1P 2W ขึ้นไปอยู่แล้ว แต่มีความกังวลว่าควรเดินระบบไฟวงจรที่ 2 แยกหรือไม่ สิ่งที่ต้องพิจารณาเป็นลำดับแรก คือการคำนวณโหลดการใช้งานของไฟบ้านทั้งหลังก่อนว่าเพียงพอหรือไม่ แต่ทั้งนี้การติดตั้ง EV Charger ไม่ว่าจะเดินจากวงจรเดิมหรือวงจรที่ 2 ทั้ง 2 รูปแบบมีความปลอดภัยทั้งคู่ หากมีการคำนวณโหลด และใช้อุปกรณ์ติดตั้งที่มีมาตรฐาน

❓ ขอเปลี่ยนเป็น tou ได้หรือไม่

สามารถทำได้ ทั้งในบ้านอยู่อาศัยในพื้นที่การไฟฟ้านครหลวง และการไฟฟ้าส่วนภูมิภาค แต่การที่จะทำการเปลี่ยนประเภทผู้ใช้ไฟฟ้าเป็นแบบ TOU (Time of Use) ต้องคำนึงถึงพฤติกรรมและรูปแบบการใช้ไฟของบ้านทั้งหลังเป็นหลัก ไม่เพียงแต่คำนึงถึงการใช้งานรถยนต์ไฟฟ้าเท่านั้น หากมีความกังวลหรือไม่มั่นใจว่าบ้านของท่านมีความจำเป็นหรือควรจะใช้ TOU หรือไม่ สามารถคำนวณจาก https://www.auintech.com/center/tou ได้เลย!